Due diligence in 2026: waarom risicogebaseerde intelligence een concurrentievoordeel is

Due diligence heeft zich de afgelopen jaren sterk ontwikkeld.

Waar due diligence ooit vooral werd ingezet om risico's op omkoping en corruptie te beperken, is het inmiddels uitgegroeid tot een strategisch onderdeel van risicobeheer. Organisaties moeten vandaag de dag rekening houden met ESG-risico's, AI-governance, internationale sancties en steeds strengere regelgeving rondom ketenverantwoordelijkheid.

De 2026 Due Diligence Checklist laat één ontwikkeling duidelijk zien: effectief third-party risk management is complexer én belangrijker dan ooit.

Voor bestuurders, complianceprofessionals en risk managers is dit niet alleen een verandering in regelgeving, maar een strategische ontwikkeling die directe invloed heeft op bedrijfscontinuïteit en groei.

Corporate liability wordt steeds breder

Wet- en regelgeving verschuift de verantwoordelijkheid van organisaties steeds verder richting hun volledige waardeketen.

Zo introduceert het Verenigd Koninkrijk de Failure to Prevent Fraud-wetgeving, waardoor grote organisaties aansprakelijk kunnen worden gehouden wanneer zij geen aantoonbare preventiemaatregelen hebben getroffen.

Binnen de Europese Unie verplicht de Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD) organisaties om risico's op het gebied van mensenrechten en milieu binnen hun volledige waardeketen te identificeren, te beoordelen en waar mogelijk te beperken.

Bestuurders worden steeds vaker beoordeeld op de vraag met wie zij zakendoen, niet alleen op hun eigen handelen.

Sancties veranderen voortdurend

Door geopolitieke ontwikkelingen wijzigen sanctieregimes sneller dan ooit. Tegelijkertijd lopen regelgeving vanuit de EU, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, China en het Midden-Oosten steeds verder uiteen.

Voor internationaal opererende organisaties betekent dit dat voortdurende monitoring noodzakelijk is van:

• directe zakenpartners
• moeder- en dochtermaatschappijen
• uiteindelijk belanghebbenden (UBO's)
• politiek prominente personen (PEP's)

Sanctiescreening is daarmee geen eenmalige controle tijdens onboarding meer, maar een continu proces dat afhankelijk is van actuele en betrouwbare wereldwijde data.

ESG verschuift van rapportage naar handhaving

ESG is niet langer uitsluitend een onderwerp voor duurzaamheidsrapportages.

Toezichthouders verwachten dat organisaties aantoonbaar risico's identificeren en beheersen op het gebied van:

• mensenrechten
• milieucriminaliteit
• gedwongen arbeid
• biodiversiteit
• transparantie in de toeleveringsketen

Opvallend is dat verschillende landen ESG steeds nadrukkelijker integreren binnen bestaande complianceprogramma's.

Zo verwerkt Brazilië mensenrechten en sociaal-maatschappelijke risico's in corruptierisicoanalyses, terwijl Singapore duurzaamheidsaspecten meeneemt binnen financiële due diligence.

Hierdoor verdwijnen traditionele scheidslijnen tussen ESG, financiële criminaliteit en governance. Risico's moeten steeds vaker integraal worden beoordeeld.

AI-governance wordt een nieuw onderdeel van due diligence

Kunstmatige intelligentie biedt organisaties veel kansen, maar introduceert tegelijkertijd nieuwe risico's.

Met regelgeving zoals de EU AI Act, het AI-governanceraamwerk van Singapore en de Zuid-Koreaanse AI Basic Act richten toezichthouders zich niet alleen op ontwikkelaars van AI, maar ook op organisaties die AI-oplossingen inkopen en gebruiken.

Hierdoor ontstaat een nieuwe vorm van third-party due diligence.

Bij de selectie van AI-leveranciers wordt steeds belangrijker om onder meer te beoordelen:

• herkomst van data
• transparantie van modellen
• maatregelen tegen bias
• naleving van relevante regelgeving
• eerdere juridische of toezichthoudende incidenten

Voor compliance-afdelingen betekent dit een grotere rol binnen technologie- en leveranciersmanagement.

Het einde van checklist-compliance

Een standaard checklist is niet langer voldoende om aan de verwachtingen van toezichthouders te voldoen.

Steeds vaker wordt een risicogebaseerde aanpak verwacht, waarbij de intensiteit van due diligence afhankelijk is van factoren zoals:

• geografische risico's
• sector
• eigendomsstructuren
• betrokkenheid van PEP's
• negatieve media
• sanctierisico's

Een uniforme aanpak voor alle leveranciers en zakelijke relaties is inefficiënt en steeds moeilijker te verdedigen.

Succesvolle organisaties kiezen daarom voor een gestructureerde, gelaagde aanpak waarin risico's proportioneel worden beoordeeld en beslissingen goed worden gedocumenteerd.

Daarnaast wordt de kwaliteit van data steeds belangrijker.

Door de enorme hoeveelheid beschikbare informatie én de opkomst van generatieve AI neemt het risico op desinformatie toe. Daarom is het essentieel dat due diligence wordt uitgevoerd op basis van betrouwbare, gelicentieerde en verifieerbare informatiebronnen.

Technologie versnelt analyses, maar alleen wanneer de onderliggende data betrouwbaar is.

In 2026 draait verdedigbare due diligence daarom niet alleen om processen, maar vooral om de kwaliteit van de gebruikte informatie.

Van complexe regelgeving naar strategisch voordeel

Voor vooruitstrevende organisaties is de vraag niet langer hoe zij nieuwe regelgeving kunnen bijhouden.

De echte uitdaging is hoe compliance kan bijdragen aan betere besluitvorming en een concurrentievoordeel.

Een modern due diligence-programma helpt organisaties om:

• derden continu te monitoren op sancties, ESG-risico's en financiële criminaliteit
• negatieve media en juridische ontwikkelingen sneller te signaleren
• eigendomsstructuren en UBO-relaties inzichtelijk te maken
• betrouwbare externe data te integreren in interne risicomodellen
• onderzoek efficiënter uit te voeren met verantwoorde en transparante AI

Nexis Diligence+ ondersteunt organisaties bij gestructureerde screening en continue monitoring van derden volgens een risicogebaseerde aanpak.

Nexis Data+ maakt het mogelijk om gelicentieerde wereldwijde nieuws-, bedrijfs- en juridische data te integreren in complianceprocessen en analysetools.

Met Nexis+ AI kunnen compliance- en onderzoeksteams sneller inzichten verkrijgen, gebaseerd op betrouwbare en controleerbare informatie.

Samen helpen deze oplossingen organisaties om over te stappen van reactieve controles naar intelligence-gedreven risicobeheer.

Download de 2026 Due Diligence Checklist

Wil je inzicht krijgen in de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van due diligence, ESG, AI-governance en third-party risk management?

Download de 2026 Due Diligence Checklist en ontdek hoe je jouw due diligence-proces kunt versterken met een risicogebaseerde aanpak.

Download de Due Diligence Checklist