Drie manieren waarop PR-professionals de verspreiding van nepnieuws kunnen tegengaan

Ongeacht je politieke voorkeur of geografische locatie is de kans groot dat je ooit bent geconfronteerd met “fake news”. Hoewel het in twijfel trekken van berichtgeving zo oud is als de journalistiek zelf, heeft deze term een eigen dynamiek gekregen: van hashtags tot politieke slogans.

De opkomst van sociale media — en inmiddels ook generatieve AI — heeft de verspreiding van misinformatie en desinformatie aanzienlijk versneld. Wat ooit begon als een retorische term, is uitgegroeid tot een structurele uitdaging voor nieuwsorganisaties, bedrijven en overheden wereldwijd.

Een veranderend medialandschap

Nieuwsredacties kampen al jaren met een vertrouwenscrisis. Journalisten staan onder toenemende druk om de juistheid en onafhankelijkheid van hun berichtgeving te bewijzen en hun publiek te helpen feit van fictie te onderscheiden.

Sinds de oorspronkelijke publicatie van deze blog is het speelveld verder veranderd:

• Generatieve AI maakt het eenvoudiger dan ooit om overtuigende maar onjuiste content te creëren.
• Deepfakes en synthetische audio/video ondermijnen visueel bewijs.
• Algoritmische verspreiding via sociale platformen versterkt polariserende of sensationele content.
• Nieuwe regelgeving (zoals Europese digitale- en AI-wetgeving) legt meer verantwoordelijkheid bij organisaties voor transparantie en informatie-integriteit.

De verantwoordelijkheid om mediawijsheid te bevorderen en de impact van desinformatie te beperken, kan daarom niet alleen bij journalisten liggen. PR-professionals zijn als informatiepoortwachters uniek gepositioneerd om waarheidsgetrouwe en verantwoorde communicatie te bevorderen.

1. Werk mét de media, niet ertegen

De relatie tussen PR-professionals en journalisten hoort wederzijds versterkend te zijn. Of je nu een publieke bestuurder of een beursgenoteerd bedrijf vertegenwoordigt: het stereotype van de vijandige woordvoerder die tegenover de pers staat, is meestal een karikatuur.

Organisaties willen relevante informatie delen zodat het publiek geïnformeerde keuzes kan maken. Journalisten willen accurate en eerlijke verslaggeving bieden. Die doelen sluiten elkaar niet uit.

Zelfs bij kritisch of onderzoeksjournalistiek — die mogelijk leidt tot reputatierisico’s — wegen transparantie en feitelijke correctheid zwaarder dan defensieve of aanvallende reacties.

Concreet betekent dit:

• Proactief relevante en controleerbare informatie delen.
• Journalisten in contact brengen met aanvullende, onafhankelijke bronnen.
• Onjuistheden snel corrigeren — feitelijk en onderbouwd, niet emotioneel.
• Vermijden om gehele nieuwsorganisaties in diskrediet te brengen wanneer een verhaal niet bevalt.

Wanneer mensen het vertrouwen verliezen en “alles nepnieuws” wordt genoemd, verliest uiteindelijk iedereen.

2. Onderbouw elke claim

Het delen van accurate informatie is de basis; het vermelden van de bron versterkt de geloofwaardigheid.

Journalisten zullen informatie vaak zelf verifiëren, maar transparantie over bronmateriaal:

• voorkomt dubbel werk,
• vergroot vertrouwen,
• en minimaliseert interpretatiefouten.

In het huidige AI-tijdperk is dit nóg belangrijker. Denk aan:

• Het duidelijk onderscheiden van menselijke en AI-gegenereerde content.
• Het vermelden van databronnen en onderzoeksmethodologie.
• Het vermijden van het herhalen van onbevestigde claims, ook als die al vaker zijn gedeeld.

Statistieken moeten herleidbaar zijn tot origineel onderzoek. Citaten moeten traceerbaar zijn naar primaire bronnen. Kun je de bron niet vinden? Gebruik het moment om zelf onderzoek te laten uitvoeren in plaats van een onbevestigde claim te herhalen.

3. Kies voor ethiek boven korte-termijnwinst

De taak van een PR-professional, marketeer of bestuurder is het vertegenwoordigen van de organisatie — maar dat mag nooit zwaarder wegen dan de professionele verantwoordelijkheid om eerlijk, accuraat en controleerbaar te communiceren.

In een tijd waarin:

• AI realistische maar misleidende content kan genereren,
• reputaties in minuten kunnen worden beschadigd,
• toezichthouders steeds kritischer kijken naar transparantie en governance,

is ethische communicatie geen ‘nice to have’, maar een strategische noodzaak.

De rol van professionele communicators is om hun kant van het verhaal te vertellen — niet om alternatieve feiten te creëren.

Zo ondersteunt LexisNexis PR- en communicatie professionals

In een tijd waarin informatie zich sneller verspreidt dan ooit en betrouwbaarheid onder druk staat, is toegang tot verifieerbare, hoogwaardige bronnen essentieel. LexisNexis ondersteunt communicatie- en PR-professionals met betrouwbare nieuws- en bedrijfsinformatie, uitgebreide databronnen en slimme AI-tools die helpen feiten te checken, context toe te voegen en risico’s vroegtijdig te signaleren. Zo bouw je communicatie op een fundament van transparantie en vertrouwen — precies wat nodig is om desinformatie effectief tegen te gaan.

LexisNexis voor PR en communicatie