PESTEL analyse voor risicomonitoring

Laten we nu kijken naar de E van economie en de rol van economische factoren op de risico's bij voorzieningsketens en derde partijen waarmee ondernemingen te maken krijgen.

De economische factoren productie, consumptie en cashflow hebben een duidelijke invloed op succes, duurzaamheid en winstgevendheid van ondernemingen. Economische risico's kunnen in het ergste geval voorzieningsketens onderbreken en tot bedrijfsstilstand leiden. Wij hebben de verschillende soorten economische risico's nader onderzocht. Wij zullen u nu aan de hand van enkele voorbeelden laten zien hoe u uw eigen economische risico's kunt verkleinen en uw bedrijf veerkrachtiger kunt maken.

Economische factoren zijn van invloed op uw bedrijf

Om invloed uit te oefenen op economische factoren, maken regeringen bijvoorbeeld gebruik van belastingwetten, overheidsuitgaven en instrumenten voor rentebeheer. Risico's voor uw ondernemingen kunnen voorkomen in de vorm van rentepercentages, wisselkoersen, recessie, inflatie, belastingen en veranderingen in vraag en aanbod. Laten we eens kijken naar de belangrijkste economische risicofactoren en nagaan welke invloed ze op bedrijfsactiviteiten kunnen hebben.

Rentepercentages: Risico's samenhangend met rentepercentages zijn relevant voor alle ondernemingen die rentedragende activa bezitten, zoals kredieten of obligaties. Het specifieke economische risico houdt in dat de hoogte van de activa met veranderende rentepercentages ook kan veranderen. Logischerwijze is dit risicogebied met name relevant voor banken. Het kan echter van invloed zijn op elke onderneming die kredieten als onderdeel van zijn bedrijfsstrategie gebruikt.

Wisselkoersen: Wisselkoersen kunnen complex en volatiel zijn en ze zijn van invloed op alle bedrijfsactiviteiten samenhangend met import of export. Een verandering in de wisselkoers kan bepalend zijn voor hoeveel een onderneming aan zijn internationale toeleveranciers moet betalen en op die manier van invloed zijn op de winstmarges.

Recessie: Een economische recessie (ongeacht de omvang) kan het aankoopgedrag van klanten beïnvloeden, wat ondernemingen ertoe kan dwingen hun prijzen te verlagen of hun ondernemingsplan drastisch te wijzigen.

Een grondig begrip van de economische risico's is essentieel voor duurzame economische groei en intelligente besluitvorming. Hieronder volgen enkele cases waarbij ondernemingen hun eigen economische factoren in aanmerking hebben genomen en de specifieke risicofactoren hebben geïdentificeerd en verkleind.

Laten we nu kijken naar de derde letter (S) van de PESTEL-analyse. S staat voor sociaal-culturele aspecten en de invloed ervan op de voorzieningsketen alsmede de risico's voor internationale ondernemingen door derden.

Ondernemingen moeten in toenemende mate kunnen vertrouwen op complexe netwerken van toeleveranciers en andere derden, waardoor ze blootstaan aan steeds grotere risico's. Voor een totaalbeeld van het risico moeten ondernemingen zich eerst een overzicht verschaffen van de sociaal-culturele risicofactoren en zich vervolgens concentreren op de belangrijkste details.

Het kennen van de sociaal-culturele risicofactoren

Gelet op de huidige voorzieningsketens en de groeiplannen waarmee ondernemingen uitbreiden naar nieuwe markten, staan ondernemingen bloot aan aanzienlijke risico's wanneer ze globale trends en lokale sociaal-culturele normen niet goed inschatten. Welke sociaal-culturele risico's voor uw onderneming relevant zijn, hangt af van een groot aantal factoren; van de betreffende landen waarin uw onderneming opereert tot en met het soort producten en diensten die u aanbiedt.

De meeste sociaal-culturele risicofactoren kunnen in drie categorieën worden onderverdeeld: Demografische en sociaal-culturele factoren en factoren gerelateerd aan religie en levensovertuiging.

Tot de demografische factoren behoren:

• Bevolkingsgroei
• Leeftijdsstructuur en vraagverschuivingen in de loop van de tijd
• Gemiddelde omvang en structuur van gezinnen
• Sociale diversiteit in termen van etnische achtergrond, geslacht, inkomen en opleiding
• Immigratie- en emigratiecijfers

Zoals in de afgelopen jaren is gebleken, gaat immigratie dikwijls gepaard met dwangarbeid, dat aanzienlijke reputatierisico's met zich meebrengt wanneer desbetreffende gevallen binnen de voorzieningsketen van een onderneming worden blootgelegd.

Tot de sociaal-culturele factoren worden o.a. gerekend:

• Structuur van de sociale klassen
• Vermogen van de plaatselijke bevolking
• Veranderingen in koopgedrag
• Inkomensverschillen
• Opleidingsniveau en toegang tot onderwijs
• Niveau en beschikbaarheid van de gezondheidszorg
• Sociale beïnvloeders zoals burgergroeperingen
• Trends op het gebied van mode en lifestyle
• Invloed van social media in vergelijking tot traditionele media
• Dominerende communicatietechnologie
• Balans tussen plaatselijke en geïntroduceerde culturele gebruiken

Deze risico's zijn niet alleen van toepassing op opkomende markten. De Brexit beïnvloedt nu al het koopgedrag bijvoorbeeld, wat op zijn beurt een negatief effect kan hebben op de omzet van ondernemingen.

Factoren gerelateerd aan religie en levensovertuiging omvatten onder andere:

• Religie: Meerderheids- en minderheidsreligies, invloed van religieuze leiders op maatschappelijke gedragingen en de rol van religie als instrument van sociale binding of splitsing
• Bijgeloof: Geloofsovertuigingen en plaatselijke mythologieën die van invloed zijn op het gedrag
• Gebruiken en tradities van feestdagen
• Bankieren, investeren en sparen
• Acceptatie van verschillende mensen, landen en ondernemingen
• Interpretatie van etnische dan wel immorele gedragingen

Hoewel deze factoren tamelijk onschuldig lijken, brengen ze een reëel risico met zich mee. Denk bijvoorbeeld aan het Chinese gebruik van de Guanxi, dat is gedefinieerd als “systeem van sociale netwerken en invloedrijke betrekkingen op het gebied van zakendoen”. Binnen dit gebruik is het gebruikelijk om geschenken aan te bieden. Bedrijven moeten echter opletten dat zij hierdoor niet in conflict komen met de Foreign Corrupt Practices Act (FCPA) en de UK Bribery Act. Kennis van dergelijke sociaal-culturele risico's stelt ondernemingen in staat om relaties met andere ondernemingen op te bouwen en tegelijkertijd mogelijke schendingen te voorkomen.

De omgang met sociaal-culturele risico's kan een grote uitdaging vormen voor internationale ondernemingen. De interactie met een complete voorzieningsketen kan, gelet op het aantal moderne voorzieningsketens, nagenoeg onmogelijk zijn. Een meer praktische aanpak is zich te concentreren op de belangrijkste leveranciers en bepaalde “hotspots” binnen de voorzieningsketen, bijvoorbeeld subsectoren zoals de mijnbouw of opkomende markten, die zeer gevoelig zijn voor sociaal-culturele problemen.

Door uw aanpak te richten op de meest relevante sociale problemen en door een proactief proces voor monitoring van risico-indicatoren op social media, in het nieuws en in andere belangrijke gegevensbronnen te ontwikkelen, bent u beter in staat om mogelijke risico's te voorspellen en te verkleinen. Zo kan uw onderneming blijven groeien.

Laten we nu kijken naar de letter T van technologisch risico en de ondernemingsbrede effecten ervan op organisaties. Bij een technologische beschouwing van de risicobeoordeling is het van belang, dat u zowel de factoren kent die door actuele en toekomstige technologieën van invloed kunnen zijn op de onderneming, als de technische risico's binnen de leverketen.

“De wereldwijde risico's staan steeds nauwer met elkaar in verbinding. Dit betekent dat de technologische veranderingen op meer verschillende manieren het scala aan risico's kunnen beïnvloeden”, aldus het Global Risks Report uit 2017 van het Economisch Wereldforum. De 100 belangrijkste bedrijfsleiders wereldwijd noemden de met kunstmatige intelligentie (KI), cyberattacks en datafraude verbonden technologische risico's bij hun risicobeoordelingen in dit rapport bijzonder vaak. Ze benadrukten daarmee hun groeiende zorg wat betreft een zogenaamde “vierde industriële revolutie”.

Technologische factoren die mogelijk van invloed kunnen zijn op de arbeidsprocessen van ondernemingen respectievelijk hun toekomstige houdbaarheid, hangen zowel met bestaande technologieën als met de ontwikkeling van opkomende technologieën samen. Men hoeft slechts de indrukwekkende groeicijfers van de afgelopen jaren te bekijken om de snelheid waarin deze ontwikkelingen zich voltrekken te begrijpen. Hiertoe behoren bijvoorbeeld het toegenomen gebruik van hybride en elektrische voertuigen, het gemak van contactloos betalen of de belangrijke effecten van online social media op ons dagelijkse leven.

Deze onbeteugelde technologische ontwikkeling vereist een snelle reactie van ondernemingen, zodat deze trends en innovaties kunnen bijbenen en binnen een concurrerende markt kunnen bestaan en de zichtbaarheid kunnen vergroten. Hierdoor zijn er meer proactieve, op kennis gebaseerde beslissingen mogelijk.

Technologische factoren die van invloed zijn op ondernemingen

Ontregelende technologie

• Risico's: Technologische implementaties kunnen operationele en strategische risico's vormen, die mogelijk een verstoring van de bedrijfsmatige groei met zich meebrengen. De pijlsnelle (en technologisch ondersteunde) opkomst van Uber bijvoorbeeld veegde de vloer aan met traditionele vervoerdiensten, waardoor deze volledig instortten.
• Kansen: Ontregelende digitale technologie was van doorslaggevende invloed op de mediaorganisaties, aangezien het programma-aanbod voor consumenten aanzienlijk werd vergroot; streaming heeft een deel van het publiek weggekaapt bij de traditionele omroeporganisaties. De mogelijkheid ontstond om ondernemingen en consumenten gerichte aanbiedingen, voordeligere media en een groter bereik te bieden.

Organisatieprocessen

• Risico's: Veel technologische risico's zijn verbonden met gegevensveiligheid en cybercriminaliteit. Incidenten zoals het hacken van de complete administratie van de Britse gezondheidszorg NHS tonen de verwoestende gevolgen van een beveiligingslek voor de bedrijfscontinuïteit en het vertrouwen van de stakeholders. Een ander risico is technisch falen, zoals het niet activeren van airbags, wat een vernietigende impact heeft op de auto-industrie. Of zwakke punten binnen innovatieve technologie, zoals het ernstige brandgevaar dat oververhitting van batterijen van mobiele telefoons oplevert. Dit alles kan regelgevingsrisico's zoals geldboetes opleveren en een negatief effect hebben op de winst, het imago en de algemene groei van ondernemingen. Ontregelende technologie kan bovendien de groei van ondernemingen afremmen, bijvoorbeeld voor een situaties waarin een concurrent een nieuwe technologie eerst introduceert en op die manier een groter deel van de gezamenlijke klantenkring aanspreekt.
• Kansen: Integratie van moderne technologie (altijd op voorwaarde dat de vereisten, doelstellingen en strategische overwegingen van ondernemingen gerespecteerd worden) kan grote voordelen opleveren voor ondernemingen en hun klanten en kan daarnaast een duurzaam concurrentievoordeel inhouden. De sleutel hiertoe is een krachtige monitoring: Deze kan organisaties helpen om nieuwe technologieën, die de markt mogelijk opschudden, te identificeren, hier proactief op te reageren en potentiële waarschuwingen als gevolg van technische gebreken duidelijker waar te nemen. Een goed voorbeeld hiervan is het toenemende gebruik van blockchain valuta en virtuele valuta's, hetgeen de belangstelling van toezichthoudende autoriteiten gewekt heeft, wat weer tot een toename van de regelgevingsrisico's leidt.

Kosten

• Risico's: Investeringen in hypermoderne technologieën vormen extreem hoge uitgaven voor ondernemingen: van het vervangen van complete wagenparken en de aanschaf van elektronische voertuigen tot minder grootschaligere veranderingen, zoals het uitrusten van medewerkers met videotelefonieapparatuur. Wanneer de mogelijke effecten van investeringen op uw onderneming niet grondig worden onderzocht, kan dit al snel tot overinvesteringen of investeringen in de verkeerde technologie leiden.
• Kansen: Ondernemingen die met behulp van technologie een concurrentievoordeel willen behalen en daarnaast over een solide strategie beschikken, kunnen hiervan enorm profiteren en een fors en snel rendement op investeringen realiseren.

Intensiteit

• Risico's: In elke discussie waarin het onderwerp technologie besproken wordt, wordt wel een keer de vraag naar werkgelegenheid gesteld. KI en automatisering hebben inmiddels tot een sterke afname van de “traditionelere” carrièrevormen geleid. Een voorbeeld hiervan zijn robots die muren kunnen bouwen, waardoor er minder metselaars nodig zijn. Deze trend zal naar alle waarschijnlijkheid doorzetten. Volgens een onderzoek van de Internationale Arbeidsorganisatie loopt 50 procent van alle Aziatische arbeidskrachten het risico door robots te kunnen worden vervangen. Daarnaast zou de werkgelegenheid onder onderhoudspersoneel in landen met een instabiele infrastructuur een steeds groter probleem vormen. Dit zou leiden tot verstoringen in de leverketens en daarmee verbonden financiële verliezen en reputatieschade met zich meebrengen.
• Kansen: Als deze effecten echter via de leverketen aan een complete monitoring worden onderworpen, zorgt technologie hoogstwaarschijnlijk voor betere mogelijkheden voor geschoold werk op het gebied van onderhoud, programmering en codering, waardoor ondernemingen mogelijk jongere medewerkers kunnen aantrekken.

Technologische risico's en effecten op leverketens

Technologische factoren vormen slechts een deel van veel externe factoren die een negatief effect op ondernemingen kunnen hebben. Deze technologische factoren maken integraal deel uit van de PESTEL-analyse. Net als bij de voornoemde risico's, bestaat er ook in combinatie met leverketens een hele reeks extra technologische risico's, waaronder een instabiele technologische basis: Wanneer arbeidsprocessen in landen met een relatief instabiele infrastructuur plaatsvinden, kan dit problemen bij de inzet respectievelijk het behoud van technologie met zich meebrengen. Een onderbreking van de stroomvoorziening kan een dure uitrusting beschadigen. Daarnaast moet er mogelijk onderhoudspersoneel worden ingeschakeld, wat onderbrekingen in de leverketen veroorzaakt, die vervolgens weer financiële consequenties en reputatieschade als gevolg kunnen hebben. Een groeiend realtime bewustzijn van technologische en marktgerelateerde trends stelt u in staat om hier proactief op te reageren. Om technologische risico's echter beter te kunnen doorzien, moet u ervoor zorgen dat u beschikt over betrouwbare oplossingen voor risicomonitoring.

De tweede E in PESTEL staat voor milieurisico's (Environmental Risks) en de effecten ervan op ondernemingen.

“Risico is als vuur: Wanneer we het onder controle hebben, biedt het voordelen; wanneer we de controle echter verliezen, breidt het zich uit en heeft het een vernietigend effect.” Dit citaat van Theodore Roosevelt is meer dan honderd jaar oud, maar heeft niets van zijn geldigheid verloren. “Controle” betekent in dit verband echter niet dat risico's volledig kunnen worden weggenomen, wat bij veel milieurisico's waarmee ondernemingen geconfronteerd worden, simpelweg ook niet mogelijk is. In plaats daarvan gaat het er bij risicomanagement om dat ondernemingen zich dynamisch aan veranderende omstandigheden kunnen aanpassen. Om een volledig veerkrachtig bedrijf te kunnen onderhouden, zijn ondernemingen aangewezen op een doelgerichte monitoring die hen in staat stelt waarschuwingssignalen zo vroeg mogelijk te herkennen.

De volgende risicofactoren dient u in het oog te houden

In abstracte zin kunnen alle externe factoren die mogelijk van invloed zijn op een onderneming, als milieurisico's worden erkend. Binnen de PESTEL-context ligt de prioriteit echter bij het concrete fysieke milieu. De volgende voorbeelden laten zien welke invloed milieufactoren op ondernemingen kunnen hebben:

• Klimaat, weersomstandigheden en natuurrampen: Als gevolg van de globalisering, in het bijzonder binnen de voorzieningsketens, moeten ondernemingen rekening houden met een groter bereik aan klimatologische omstandigheden en de hieraan gerelateerde weersomstandigheden. Dat ook natuurrampen een onderbreking van voorzieningsketens kunnen veroorzaken, toont het voorbeeld Toyota aan: Na de aardbeving in Japan moest de autofabrikant in april 2016 de productie in zijn fabrieken in het hele land stopzetten vanwege een gebrek aan onderdelen.
• Klimaatveranderingen: Het risico van klimaatveranderingen wordt dikwijls onderschat, aangezien het proces zich zo langzaam lijkt te voltrekken. Desondanks kan dit proces de risico's voor voorzieningsketens absoluut verveelvoudigen. Zo gaat klimaatverandering onder bepaalde omstandigheden gepaard met een tekort aan grondstoffen, zoals een watergebrek of energieschaarste. Klimaatverandering kan ook de effecten van weersverschijnselen zoals orkanen, sneeuwstormen of bosbranden versterken. Deze leiden op hun beurt tot onderbrekingen in de bedrijfsvoering of het goederentransport en kunnen voorzieningsketens in chaos onderdompelen.
• Milieuverontreiniging: Veel voorzieningsketens maken gebruik van toeleveranciers in ontwikkelingslanden waar nog geen streng milieubeleid wordt gevoerd waardoor bij milieuverontreiniging juridisch kan worden opgetreden. Als de verbruikers echter de indruk krijgen dat ondernemingen de gebrekkige wetgeving misbruiken, kan dit ernstige reputatieschade met zich meebrengen. De grootschalige protesten van begin dit jaar toonden dit aan, toen bekend werd dat grote modehuizen H&M of Marks & Spencer stoffen uit fabrieken in Bangladesh en China halen, die het milieu sterk belasten. In haar dankwoord bij het in ontvangst nemen van de Riverkeeper-milieuprijs gaf modeontwerpster Eileen Fisher toe: “De modebranche is de op een na grootste milieuvervuiler ter wereld ... ze wordt alleen overtroffen door de olie-industrie.”
• Aanbod voor niet-hernieuwbare materialen: Een schaarste maar ook een overschot aan niet-hernieuwbare materialen brengt voor ondernemingen een reeks risico's met zich mee. Een overschot aan ruwe olie drukt de prijzen, terwijl de strategische risico's voor oliebedrijven toenemen. Als daarentegen de prijzen vanwege een schaarste aan ruwe olie stijgen, nemen voor een nog grotere bandbreedte aan ondernemingen de financiële risico's toe. Daarbij komen potentiële storingen tijdens het transport, die een gebrek aan brandstof met zich meebrengen. Daarnaast kan een schaarste aan niet-hernieuwbare materialen een onstabiele energievoorziening tot gevolg hebben, waardoor de voorzieningsketens nog verder belast worden.
• Milieuvoorschriften: De steeds sneller verlopende klimaatveranderingen en de noodzaak van maatregelen tegen milieuvervuiling in ontwikkelingslanden zorgen ervoor dat ook de regels en wetten zich continu doorontwikkelen. Ondernemingen moeten rekening houden met de wetgevende activiteiten, die hun risico's kunnen vergroten.

Laten we ten slotte kijken naar de letter L: de wetgevende (legislative) risico's en hun mogelijke ondernemingsbrede effecten. Hierbij laten wij u zien hoe u ongewenste schendingen van de voorschriften en wetten binnen uw onderneming en voorzieningsketens kunt vermijden.
Voorschriften en wetten vormen belangrijke componenten wanneer het draait om het waarborgen van gelijke concurrentieverhoudingen voor ondernemingen en maatschappijen. Deze zijn van invloed op alle soorten bedrijfsactiviteiten. Juridische factoren kunnen zowel het bedrijf als de leiding van ondernemingen positief of negatief beïnvloeden, ongeacht in welk land de onderneming gevestigd is.

Regelgevingsrisico's kunnen van invloed zijn op de omzet, reputatie en zakelijk succes, en kunnen zelfs voorkomen wanneer een onderneming zich bewust is van zijn rechten en plichten. Toeleveranciers en andere derde partijen brengen namelijk een vergroot risico van onreglementair gedrag met zich mee. Daar komt bij dat de internationale regelgeving aan continue veranderingen onderhevig is, waardoor ondernemingen voortdurend realtime informatie over actuele en toekomstige veranderingen van richtlijnen en wetgeving moeten inwinnen om hun risico zoveel mogelijk te beperken. Juridische risico's vormen in het bijzonder een probleem voor internationaal actieve ondernemingen en multinationals, aangezien deze de voorschriften en wetten in het land waarin hun bedrijf gevestigd is niet alleen kennen, maar zij deze factoren ook voor alle staten of landen moeten bepalen waaraan ze leveren respectievelijk van waaruit zij leveringen ontvangen.

Overige juridische factoren

• Belastingen en douanevoorschriften
  Deze voorschriften betreffen alle ondernemingen die goederen importeren of exporteren. Onder deze voorschriften vallen onder andere: nationale fiscale wetten, fiscale beperkingen voor bepaalde economische sectoren, export- en importbeperkingen, belastingverminderingen, inkomens- en ondernemingsbelastingen alsmede financieel-politieke regelingen.
• Algemene economische beleidsregelingen
  Het risico te handelen in strijd met het algemene economische beleid kan van invloed zijn op alle ondernemingen, aangezien dit type risicofactor een verscheidenheid aan onderwerpen en aspecten omvat, zoals valutagerelateerde en handelspolitieke regelingen, eigendomsrechten, de staatscontrole over zakelijke activiteiten (vergunningen, licenties, concessies), het stimuleren van bepaalde handelsactiviteiten (milieuvriendelijke goederen, energiebesparingen, gezonde producten), de bescherming van auteursrechten en octrooien, gegevensbeschermingswetten alsmede verslagverplichtingen voor effecten.
• Wetten ter bescherming van werknemers
  De wetten ter bescherming van werknemers kunnen van land tot land aanzienlijk verschillen. Dit maakt dat ze een groot risico van reputatieschade of schendingen van wetten vormen voor landen. Zo maken bijvoorbeeld de wetten inzake kinderarbeid, in bepaalde delen van Azië, een tewerkstelling van kinderen vanaf 14 jaar mogelijk indien dit in overeenstemming met de Internationale Arbeidsorganisatie gebeurt. Wetten ter bescherming van werknemers zijn onder andere: Antidiscriminatiewetten, ARBO-voorschriften, vakbondswetten, minimumloonregelingen en gezondheids- en pensioenwetgeving.
• Consumentenbeschermingswetten en wetten op buitenlandse handel
  Deze wetten zijn met name relevant voor ondernemingen die hun goederen direct aan consumenten verkopen of die naar andere landen exporteren. Als nieuwe wetten of wetswijzigingen niet permanent worden gemonitord en omgezet, kan de toelevering op grond van wettelijke maatregelen onderbroken of opgeschort worden, wat consequenties kan hebben voor de omzet en het imago naar de klant toe. Tot deze wetten behoren onder andere: Meet- en ijkwetgeving, productbeschrijvingsvoorschriften, consumentenkredietwetten, leeftijdsbeschermingswetten, sociaal-juridische bepalingen (maatschappelijke waarden, transparantie binnen de voorzieningsketen, moderne slavernij), handelssancties en internationale handelsbepalingen.

Het juridische risico en de invloed ervan op de voorzieningsketen

Hoe beter u het wettelijke kader kent en, nog belangrijker, begrijpt in welke mate de wetten en voorschriften van invloed kunnen zijn op uw onderneming, hoe beter u kunt anticiperen op risico's. U verschaft uzelf een beter inzicht in de juridische risico's, door een oplossing te zoeken waarop u kunt vertrouwen.

Meer weten over het in kaart brengen van risico's voor uw organisatie? Neem contact op via het formulier en vraag een vrijblijvende demo aan.

Bij de PESTEL analyse breng je stapsgewijs zes soorten risico's in kaart.  Ten eerste de politieke risico's: welke politieke factoren kunnen een risico vormen? Vervolgens wordt gekeken naar economische factoren zoals rentepercentages en wisselkoersen. Het derde risico bestaat uit sociaal-culturele aspecten. Daarna zijn er de technologische risico's en milieurisico's die onderzocht dienen te worden. Tot slot worden er juridische risico's in kaart gebracht.

Manage en monitor de hele supply chain en andere derde partijen waarmee u zakendoet met Nexis Diligence+. Het algoritme voorziet de politieke, economische, sociologische, technologische, ecologische en juridische factoren van context. Het maakt de risico-monitoring eenvoudiger, dankzij uniek maatwerk voor de PESTEL analyse. Handige kleurcoderingen geven in rood weer welke situaties kritiek zijn en in oranje welke situaties uw aandacht verdienen.